„Zmiana systemu nerwowego” – wystawa plakatów ARC 2026 w Budapeszcie
W Budapeszcie dobiega końca kolejna odsłona wystawy plakatów wielkoformatowych ARC. Tegoroczna edycja prezentuje nastroje społeczne na Węgrzech po obaleniu rządów Orbána i spektakularnym zwycięstwie Pétera Magyara i jego partii TISZA. Jak zmiana systemu odbija się na systemie nerwowym przeciętnego Węgra? Jeszcze jutro możecie iść i sami się przekonać.
Dla tych, którzy nie mogą odwiedzić wystawy osobiście, małe podsumowanie.
Czym jest ARC?
Wystawa billboardów ARC organizowana jest w Budapeszcie od 2000 r., a jej głównym celem jest prezentacja nastrojów społecznych, społecznego oblicza Węgier. Jej skrót graficzny @®© odnosi się do zastrzeżonych praw autorskich, jednak pisana wersja “arc” oznacza twarz. Od lat jest najliczniej odwiedzaną wystawą plenerową na Węgrzech.
Zgodnie z informacją zamieszczoną na stronie internetowej działalność ARC, znana jest przede wszystkim z organizowanego co roku konkursu i wystawy plakatów komentujących rzeczywistość społeczną. Od 2000 roku promuje wolność twórczą. Udział w konkursie jest otwarty dla wszystkich, bez ograniczeń, a wystawy można oglądać bezpłatnie, przez całą dobę.
Już od 26 lat ARC jest wydarzeniem poświęconym kulturze wizualnej, które prezentuje kreatywne idee i opinie, a także wpływa na kształtowanie społecznych poglądów i uczestniczy w debacie publicznej.
Dziś to wydarzenie o ugruntowanej tradycji, stanowiące ważną część oferty kulturalnej Budapesztu, którego znaczenie wykracza daleko poza same wystawy. Plakaty ARC są cytowane, komentowane i przywoływane w dyskusjach.
Zmiana systemu nerwowego Węgier
“Cześć! Jak się macie? Trochę już odetchnęliście? Czy nerwy wciąż na postronkach? Próbujecie odpuścić, ale potrzebujecie jeszcze czasu? Skurcz żołądka powoli ustępuje i być może ta zmiana rzeczywiście okaże się fundamentalna.
Na razie warto przeprogramować własne odruchy i na nowo połączyć nerwowe przewody. Można już rozpakować przygotowaną walizkę, a także usunąć zapisane oferty pracy za granicą. A przede wszystkim – trzeba by się na nowo nauczyć uśmiechać szczerze, prosto z serca”.
W ten oto sposób organizatorzy wystawy zachęcają do wzięcia udziału w konkursie. Jeśli jednak z innym tematem, z innym pomysłem ktoś chciałby wystartować, w tym roku droga wolna.
Po zwiedzeniu wystawy plakaty pogrupowały mi się w głowie w 3 główne tematy: 1. Wolność mediów, koniec propagandy, 2. Nowy bohater i nowy zryw narodowy, 3. Susza. Był jeden plakat, który łączył te trzy tematy – “Jednak woda to potęga” (Azért a víz az úr). Tłum ludzkich głów niczym krople w morzu. Mój faworyt – świetnie oddaje sprawczość jednostki, jej autonomię i kruchość, a jednocześnie siłę w którą może się przerodzić, jeśli zbierze się masa krytyczna. Czy to przy urnach wyborczych, czy też w walce ze zmianami klimatycznymi. Nie znalazł się jednak wśród zwycięzców.
Werdyktem jury 3 pierwsze nagrody otrzymali:
Główna nagroda, 1. miejsce 1: Kügerl Johanna – Zmiana zachodzi w głowie, Fejben dől el
2 miejsce: Északi Tamás – Przebudzenia. Ébredések
3 miejsce: Madarász Móric – „Zjebane stworzenia”, Elbaszott lények
Na koniec jeszcze dodam, że tegoroczny ARC odbywa się w innym miejscu niż przez ostatnie kilka lat. Zamiast w Parku Byków (Bikás Park) tegoroczna edycja prezentowana jest na terenie byłej stołówki Politechniki Budapeszteńskiej Goldmann menza. Dzielnica jednak ta sama, XI., Újbuda.
Kiedy w 1995 przyjechałam do Budapesztu – tak bardzo wtedy “zachodnim” w porównaniu do stolicy naszego kraju – to tu zgodnie z instrukcją starszych studentów z Polski stołowaliśmy się przynajmniej raz w miesiącu, wcześniej wymieniając przy wejściu nasze stypendium w “zielonych” odebrane osobiście w Ambasadzie RP na walutę lokalną u naszych arabskich znajomych. Oczywiście po najlepszym kursie w mieście.
Pusty plac w porównaniu z zielenią parku robi przygnębiające wrażenie. Byłam tam w zeszły weekend, pierwszy zimne dni po długim, gorącym lecie. Zachmurzenie umiarkowane, przewidywane deszcze. Dobrze komponuje się jednak z przesłaniem wystawy. Czas na nowe, czas na odbudowę. Ile zajmie zmiana systemu nerwowego na Węgrzech?
Wystawa plenerowa ARC 2026, 18 września-18 października. 1111 Budapest, Goldmann György tér 3. (Przy moście Petöfiego w Budzie).
Zdjęcie okładki. Platakt z wystawy ARC 2026 „Osoba się zminia, kult pozostaje” Ács Réka, Rácz Dorina, Bazsó Botond, Madár Bence i Szabó-Nagy Judit.
